Υποχρεωτική Ασφάλιση Επιχειρήσεων: Ποιες αφορά και τι προβλέπει ο νόμος
Η υποχρεωτική ασφάλιση επιχειρήσεων έναντι φυσικών καταστροφών αποτελεί πλέον μέρος των υποχρεώσεων για σημαντικό αριθμό ελληνικών επιχειρήσεων. Από την 1η Ιουνίου 2025 ισχύει το σχετικό πλαίσιο, το οποίο προβλέπει ασφαλιστική κάλυψη για συγκεκριμένους κινδύνους και περιουσιακά στοιχεία.
Η ρύθμιση αφορά επιχειρήσεις με ετήσια ακαθάριστα έσοδα άνω των 500.000 ευρώ και αποσκοπεί στην προστασία της επιχειρηματικής περιουσίας από δασική πυρκαγιά, πλημμύρα και σεισμό.

Ποιες επιχειρήσεις έχουν υποχρέωση ασφάλισης
Σύμφωνα με το άρθρο 5 του Ν. 5116/2024, όπως τροποποιήθηκε με τον Ν. 5162/2024, η υποχρέωση αφορά επιχειρήσεις των οποίων τα ετήσια ακαθάριστα έσοδα, κατά το εκάστοτε προηγούμενο φορολογικό έτος, υπερβαίνουν τις 500.000 ευρώ.
Το όριο αφορά τα ακαθάριστα έσοδα και όχι τα κέρδη της επιχείρησης. Επιχειρήσεις με έσοδα έως 500.000 ευρώ δεν υπάγονται στη συγκεκριμένη γενική υποχρέωση, χωρίς αυτό να αποκλείει άλλες ειδικές ασφαλιστικές υποχρεώσεις.
Τι καλύπτει η υποχρεωτική ασφάλιση
Η ασφαλιστική κάλυψη πρέπει να περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον υλικές ζημιές από τους ακόλουθους κινδύνους:
- Δασική πυρκαγιά.
- Πλημμύρα.
- Σεισμό.

Η υποχρέωση εκτείνεται στις ιδιόκτητες κτιριακές εγκαταστάσεις και σε λοιπά περιουσιακά στοιχεία της επιχείρησης, όπως μηχανολογικό και άλλο εξοπλισμό, πρώτες ύλες, εμπορεύματα, μέσα παραγωγής, αποθηκευμένα προϊόντα και, με τις ειδικότερες ρυθμίσεις που ισχύουν, φορτηγά και οχήματα επαγγελματικής χρήσης.
Η προβλεπόμενη ασφάλιση πρέπει να αντιστοιχεί σε τουλάχιστον 70% της αξίας του συνόλου των περιουσιακών στοιχείων που υπάγονται στη σχετική διάταξη. Το ποσοστό αυτό αφορά την ασφαλιζόμενη αξία και δεν υπολογίζεται επί του ετήσιου τζίρου.
Τι προβλέπεται σε περίπτωση μη συμμόρφωσης
Για τις υπόχρεες επιχειρήσεις που δεν τηρούν την ασφαλιστική υποχρέωση προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο 10.000 ευρώ. Εάν η επιχείρηση δεν συμμορφωθεί εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση της πράξης επιβολής, το πρόστιμο διπλασιάζεται.
Επιπλέον, το νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει αποκλεισμό των υπόχρεων επιχειρήσεων από επιχορηγήσεις κρατικής αρωγής για υλικές ζημιές στα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία από τους παραπάνω κινδύνους, συμπεριλαμβανομένης της στεγαστικής συνδρομής. Για τον λόγο αυτό, η επαρκής ασφαλιστική κάλυψη έχει ιδιαίτερη σημασία για τη διαχείριση του επιχειρηματικού κινδύνου.
Υπάρχουν εξαιρέσεις;
Η Κοινή Υπουργική Απόφαση 96806 ΕΞ 2025 προβλέπει συγκεκριμένες εξαιρέσεις, μεταξύ άλλων για νεοσύστατες επιχειρήσεις χωρίς ακόμη δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις, καθώς και για ορισμένες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και όταν μια επιχείρηση δεν μπορεί να ασφαλιστεί. Εφόσον λάβει δύο αρνητικές απαντήσεις από διαφορετικές ασφαλιστικές εταιρείες, μπορεί να εξαιρεθεί, κατά περίπτωση για συγκεκριμένους κινδύνους ή περιουσιακά στοιχεία, για δύο έτη. Προβλέπεται διαδικασία επανεξέτασης και δυνατότητα εξαίρεσης για το μέλλον, εφόσον συντρέχουν εκ νέου οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Τι άλλαξε το 2026
Με τον Ν. 5329/2026 αποσαφηνίστηκε ο τρόπος προσδιορισμού του φορολογικού έτους που λαμβάνεται υπόψη κατά τον έλεγχο της υποχρέωσης για σκοπούς κρατικής αρωγής μετά από θεομηνία. Η διάταξη συνδέει το κριτήριο εσόδων με το εάν έχει παρέλθει, κατά την ημερομηνία του συμβάντος, η προθεσμία υποβολής της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.
Τι πρέπει να ελέγξει μια επιχείρηση
Οι επιχειρήσεις που ενδέχεται να υπάγονται στην υποχρέωση είναι σκόπιμο να προχωρήσουν στις ακόλουθες ενέργειες:
- Να επιβεβαιώσουν τα ετήσια ακαθάριστα έσοδα του κρίσιμου φορολογικού έτους.
- Να καταγράψουν τις εγκαταστάσεις, τον εξοπλισμό, τα αποθέματα και τα λοιπά ασφαλιστέα περιουσιακά στοιχεία.
- Να ελέγξουν αν τυχόν υφιστάμενο ασφαλιστήριο καλύπτει και τους τρεις υποχρεωτικούς κινδύνους και την απαιτούμενη ασφαλιζόμενη αξία.
- Να εξετάσουν με αδειοδοτημένο ασφαλιστικό επαγγελματία τους όρους, τις απαλλαγές και τυχόν εξαιρέσεις του συμβολαίου.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στα επαγγελματικά οχήματα, καθώς ισχύουν ειδικές διατάξεις για την ασφάλισή τους έναντι φυσικών καταστροφών.
Ενημέρωση και επιχειρηματική καθοδήγηση
Η ασφάλιση έναντι φυσικών καταστροφών δεν αποτελεί μόνο ζήτημα συμμόρφωσης με τη νομοθεσία, αλλά και μέρος της συνολικής προστασίας και ανθεκτικότητας μιας επιχείρησης.
Για ενημέρωση σχετικά με το ισχύον πλαίσιο και τις βασικές ενέργειες που πρέπει να εξετάσει η επιχείρησή σας, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Όμιλο Blackbird. Η επιλογή ασφαλιστηρίου και η παροχή εξειδικευμένων ασφαλιστικών συμβουλών πραγματοποιούνται από αρμόδιους αδειοδοτημένους επαγγελματίες.
Νομοθετικές πηγές: Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ΚΥΑ 96806 ΕΞ 2025, Ν. 5329/2026, άρθρο 35.